เสมสิกขาลัยได้คัดสรรและพัฒนาหลักสูตรอย่างพิถีพิถัน เพื่อเปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปสามารถเลือกเรียนรู้ได้อย่างสอดคล้องกับความสนใจ เป้าหมาย และบริบทเฉพาะของตนเอง

กระบวนการเรียนรู้มุ่งเน้นการเรียนรู้จากประสบการณ์ (Experiential Learning) ซึ่งเอื้อต่อการเกิดการเปลี่ยนแปลงภายในอย่างลึกซึ้ง และส่งเสริมการพัฒนาอย่างเป็นองค์รวมในหลากหลายมิติ ทั้งด้านจิตใจ สติปัญญา พฤติกรรม ตลอดจนทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต การทำงาน และการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมอย่างมีคุณภาพ

ผ่านกระบวนการดังกล่าว เสมสิกขาลัยมุ่งหวังให้การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในระดับบุคคล สามารถเชื่อมโยงและขยายผลไปสู่การสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในระดับสังคมอย่างยั่งยืน